ปัญหา พรบ.ภาพยนตร์ พ.ศ.2551 จากผู้ค้า สู่ผู้บริโภค


ตีพิมพ์ในนิตยสาร Bioscope กันยายน 2553

เดือนสิงหาคมที่ผ่านมาได้มีข่าวดังข่าวหนึ่งปรากฎตามสื่อต่างๆ อยู่หลายวัน จากการที่ศาลอาญาได้มีคำสั่งตัดสิน นายสุรัตน์ มณีนพรัตนสุดา คนเก็บขยะประจำเขตสะพานสูง สังกัดกองรักษาความสะอาด เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2553 ให้มีความผิด ตามพระราชบัญญัติภาพยนตร์ พ.ศ.2551 จากการเปิดจำหน่ายแผ่นวีซีดีเป็นแผงลอยในราคาแผ่นละ 20 บาท โดยมิได้รับใบอนุญาต ในเขตแถวบางกะปิ กรุงเทพมหานคร ศาลได้พิพากษาว่าจำเลยกระทำผิดตามฟ้อง ให้ปรับ 200,100 บาท แต่จำเลยเคยให้การรับสารภาพชั้นสอบสวน คงลดโทษให้เหลือปรับ 133,400 บาท ตามใน พรบ. หมวด ๓ การประกอบกิจการภาพยนตร์ มาตรา ๓๘ ห้ามผู้ใดประกอบกิจการให้เช่า แลกเปลี่ยน หรือจำหน่ายภาพยนตร์โดยทำเป็นธุรกิจหรือได้รับประโยชน์ตอบแทน เว้นแต่ได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนซึ่งมีอัตราโทษปรับตั้งแต่ 2 แสนถึง 1 ล้านบาท


ในอินเตอร์เนตกลายเป็นกรณีที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์กันไม่น้อยเนื่องจากนายสุรัตน์เป็นผู้มีรายได้ต่ำ ต้องทำเพื่อหารายได้เสริม ไม่ได้ขายแผ่นผิดกฎหมาย จนมีการตั้งกระทู้ และฟอร์เวิร์ดเมล์ “10 สถานที่ ซึ่งคุณตำรวจไม่รู้ว่าแถวนี้เขาขายอะไรกัน” ออกมาเพื่อล้อเลียนการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจซึ่งดูเอารัดเอาเปรียบประชาชนหาเช้ากินค่ำ โดยไม่รู้สถานที่ขายหนังแผ่นเถื่อนขึ้นชื่อซึ่งควรจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมายเสียมากกว่ากรณีเช่นนี้

นายสมชาย เสียงหลาย เลขาธิการคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ยังได้เพิ่มเติมว่าปัจจุบันคดีในลักษณะดังกล่าวมีมากเกือบ 170 คดีด้วยกัน เนื่องจากเป็นคดีอาญาจึงมีค่าปรับที่ยอมความไม่ได้ในหลักแสนบาทขึ้นไป บางคดีถึงกับถูกจำคุกแทนค่าปรับ

ร้อนถึง พล.ต.ท.พงศพัศ พงษ์เจริญ โฆษกสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ต้องมอบเงินช่วยเหลือแก่นายสุรัตน์ และ นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ รัฐมนตรีกระทรวงวัฒนธรรมได้เตรียมนัดผู้ที่เกี่ยวข้องมาหารือกันเกี่ยวกับการแก้ไข พรบ.ภาพยนตร์ พ.ศ.2551 ในวันที่ 27 สิงหาคม แต่อย่างที่เราทราบกันดีว่าการแก้ไขกฎหมายส่วนใหญ่มักเป็นไปอย่างล่าช้าเพราะ “ขึ้นอยู่กับสภาฯจะดำเนินการได้รวดเร็วขนาดไหน หากมีการเสนอกฎหมายเข้ามา” และก็ได้แต่หวังว่าจะมีผู้ที่มีผลกระทบมาเข้าร่วมหารือกันจริงๆ

นอกจากกรณีดังกล่าวทางเครือข่ายคนดูหนังยังได้รับการสอบถามมาทางอีเมล์อยู่ถึงจากผู้ประกอบการรายย่อยต่อข้อกฎหมายใน พรบ.ภาพยนตร์ฉบับใหม่ ทั้งการสอบถามเรื่องการขอใบอนุญาตประกอบกิจการ หรือมีกรณีที่ผู้ขายดีวีดีนำเข้าสำหรับขายเฉพาะชาวต่างชาติดสั่งมาเพียงไม่กี่แผ่น แต่พอถึงปัจจุบันกลับประสบปัญหาไม่ต่างกับกรณีของนาย และหากจะได้รับการอนุโลม ดีวีดีทุกเรื่องต้องผ่านการตรวจพิจารณาโดยคิดค่าตรวจนาทีละ 50 บาท ซึ่งนับว่ามากสำหรับผู้ที่ไม่ได้มีเงินลงทุนจำนวนมากหากคิดเฉลี่ยว่าหนังหนึ่งเรื่องความยาว 1 ชั่วโมงครึ่ง – 2 ชั่วโมง ก็จะมีค่าตรวจหนังเรื่องละ 5,000-6,000 บาท

ปัญหาดังที่กล่าวมานอกจากจะแสดงให้เห็นการไม่รู้กฎหมายของผู้ประกอบการส่วนใหญ่ ซึ่งมีผลจากขาดการประชาสัมพันธ์อย่างมากพอของทางกระทรวงวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่าการมีพระราชบัญญัติฉบับนี้ขึ้นมานั้นไม่ได้มองความเป็นจริงถึงผู้ค้าแผ่นวีซีดีลิขสิทธิ์และแผ่นมือสองซึ่งมีเป็นจำนวนมาก

แน่นอนว่าเมื่อกฎหมายเอื้อประโยชน์ต่อผู้ประกอบการรายใหญ่เป็นหลักไม่ว่าจะในฐานะผู้จัดจำหน่ายนำเข้า หรือผู้ขายสินค้า ส่งผลให้ตลาดของการขายสินค้าประเภทหนังแผ่นลิขสิทธิ์มีลักษณะกึ่งผูกขาดสำหรับผู้ที่มีเงินลงทุนสูง และทำให้ผู้บริโภคขาดทางเลือกในการซื้อสินค้าทางเลือก หรือเฉพาะกลุ่มอื่นๆ ได้รับผลกระทบหากยังบังคับใช้กฎหมายนี้อยู่ต่อไป

อนึ่งทางเครือข่ายคนดูหนังได้เคยหารือร่วมกับทาง iLaw ถึงปัญหาที่ปรากฎใน พรบ.ภาพยนตร์ฉบับนี้ นำไปสู่ข้อกฎหมายที่ควรแก้ไขในพระราชบัญญัติตามบทความ “ช่วยกันตัด เฉือน หั่น พ.ร.บ.ภาพยนตร์” ตามลิงค์ http://ilaw.or.th/node/315 (เฉพาะในส่วนของผู้ประกอบการอยู่ในส่วน “ลดอคติต่อผู้ประกอบการภาพยนตร์และวิดีทัศน์”) การช่วยเสนอความคิดเห็นสนับสนุน หรือแนะนำเพิ่มเติมจะมีส่วนให้ทางเว็บไซต์นำไปสู่กระบวนการ “เซ็น” เพื่อผลักดันยื่นแก้ไขกฎหมายดังกล่าวต่อไป

Advertisements

One response

  1. […] This post was mentioned on Twitter by Tananut Limtanasarn, Lordvader, deknang, Jan, movieaudiencenetwork and others. movieaudiencenetwork said: ปัญหา พรบ.ภาพยนตร์ พ.ศ.2551 จากผู้ค้า สู่ผู้บริโภค – http://bit.ly/cAW1Wf […]

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: